ندای شغــــــــــــــنان

ریاست تحصیلات عالی بدخشان

پوهنحی تعلیم وتربیه بدخشان

مرکز انکشاف مسلکی استادان

فعالیت های مشارکتی – تدریسی آموزشی

مضمون :      تاریخ ادبیات

موضوع:- ویژه گی اشعار شعرای دور سامانیان

استاد: پوهیالی اقبال «حسام»

سال :- 1389/         /

َ

مقدمه

  میتود کار گروپی از جمله روش های تدریسی است که منظم و سنجیده در باره موضوع مشخصی که مودر علاقۀ دانشجویان در بحث است . این میتود در صنوفی قابل اجرا است که حد اکثر محصلین آن از چهل نفر تجاوز نکند . ولی هرگاه تعداد داخله صنف زیاد باشد. بهتر است از روش های دیگری استفاده صورت گیرد . در این روش موضوع یا مساله خاصی از طرف معلم مشخص میشود و دانشجویان برداشت , اندیشه و مطالعه خود را با ذکر دلا یل متکی بر حقایق هویدا میسازند. در این میتود باید تمام گردانندگی به دوش خود دانشجویان گذاشته شود ومدرس کوشش کند که حتی الامکان در کار دانشجویان خود را دخیل نسازد و تنها موقعی دخالت نماید که بخواهد نظریات شاگردان را با هم ربط بدهد. اختلاف یا شباهت موضوع را تذکر دهد واز دانشجویان بخواهد که با توضیح و تبیین مطالب ,آنرا روشنتر بیان کنند.

    نقش مدرس در کار گروپی آنست که همه دانشجویان را به طرز موثر و سازنده  وارد بحث کند استاد باید مباحث را بدون جلب توجه به سوی هدف هدایت کند و کلاس را با یک جمعبندی و خلاصه مناسب که سبب شود شرکت کنندگان از کار خود احساس خشنودی و موفقیت کنند , به پایان برساند. علاوه بر این مدرس باید متوجه احساسات افراد , تمایلات و پاسخ های شان باشد. در اجرای صحیح کار گروپی دانش آموزان باید توانایی سازماندهی عقاید و دیدگاهای خود, انتقادات دیگران, چه صحیح و چه غلط ارزیابی نظرمختلف را در ضمن بحث داشته باشد, به عباره دیگر روش کارگروپی روشی است که به دانش آموزان فرصت میدهد تانظریات , حقایق و تجربیات خود را به دیگران در میان بگذارد و اندیشه های خود را با دلایل مستند بیان کنند.

  اکنون با استفاده از همین میتود در صنف دوم دری در مضمون تاریخ ادبیات در موضوع ویژگی اشعار شعرای دورسامانیان درس خود را آماده بسازیم.

معرفی موضوع

  موضوعی را که برای شاگردان انتخاب نمودیم کوشش شده تا به تمام جوانب اشعار دور سامانیان توجه شود . در این موضوع ابتدا مرور کوتاهی بالای سبک خراسانی صورت گرفته که این سبک را به دو بخش سامانی و غزنوی تقسیم کردیم .

   در این موضوع توجه به سادگی بیان , به کار بستن واژه های دری به جای عربی , وصف ساده , کاربرد صناعات لفظی و معنوی ؛ بهره گیری از آیات و احادیث , استعمال انواع (یا) افزودن ها زاید , بکار بستن واژه های ممال , تکرار جمله ها و واژه ها و غیره صورت گرفته است. در این موضوع توصیه شده تا به تمام جوانب مثبت و منفی , فایده و ضرر , دوری ونزدیکی واژه گان دقت صورت گیرد.

تعیین اهداف

پیش از اینکه از روش کارگروپی در موضوع ویژه گی اشعار سامانیان کار گرفته شود . هدف برای موضوع مشخص شود که به خاطر چه ؟ برای دانشجویان تدریس میشود و دانشجویان بعد گرفتن آ ن قادر به انجام کدام موضوعات خواهند شد.

 1: آشنا ساختن محصلین به ویژه گی اشعا شعرای دور سامانی.

2: بعد از فراگیری این موضوع محصلین قادر به تشخیص اشعار دور سامانیان از اشعار سایر ادوار دیگر خواهند شد.

3: مقایسه ویژه گی اشعار سامانیان با ویژه گی اشعار غزنویان .

4: فراگیران از ارزشهای فرهنگی خود آگاه خواهند شد و میزان بردباری آنان را در پذیرش فرهنگ اریایی افزایش می بخشد.

5: احساسات و عاطفه شان بیشتردر قسمت زنده نگهداشتن زبان دری بر انگیخته خواهد شد.

وظیفه اساسی کارگروپی

 ایجاد علاقه و آگاهی مشترگ در زمینه یک موضوع خاص  .

2: تقویت اظهار نظر دانشجویان در جمع .

3: باید محصلین تحلیل و تجزیه کردن موضوع را بدانند.

4:به وجود آورنده رابطه مطلوب اجتماعی.

محصول کار گروپی

محصول کارگروپی دانشجویان باید قرار ذیل باشد .

1: محصلین باید موضوع را انتخاب نمایند.

2: از مراجع معتبر استفاده کنند .

3: درمدت یک هفته باید آنرا تهیه وبه استاد تسلیم نمایند.

4: مواد تهیه شده باید حد اقل ده صفحه باشد

5: کمپیوترشده و سایز آن باید 14باشد .

6: نام منابع باید در آخر ذکر کنند.

گام های اساسی

1: به کتاب خانه ها مراجعه کنند .

2: کتاب های مورد نیاز شان  را اولویت بندی کنند.

3: موضوع را عننا کاپی نی بلکه محتوای انرا به ادبیات خودشان نوشته کنند.

4: قاعده زبان را در نظر بگیرند .

5: بعد از تهیه باید باید در صنف ارایه شود.

فهرست ماخذ

در این بخش مواد موضوع را خود استاد مضمون تهیه می کند . زیرا در نهاد تحصلی بدخشان هنوز از شرایط اینکه خود محصلین بتوانند موضوع را جستجو کنند بر خوار دار نیست زیرا کتاب خانه این نهاد خیلی کوچک وو سایل مدرن روز نیز در اختیار محصلین نیست. لست منابع :

1: تاریخ ادبیات ایران از ذبیح الله صفا , جلد اول

2: تاریخ ادبیات ایران , رضا زاده شفق

3:تاریخ ادبیات ایران باستان

4: تاریخ ادبیات ایران , تالیف دکتر سید علی میر باقری و دیگران

5: آثار شعرای قرن چهارم وپنجم .

فهرست نقش ها

پیش از اینکه به اصل مطلب که ارایه کرده موضوع «ویژه گی اشعار شعرای دور سامانیان » است . در صنف دوم دری که تعداد داخله آن ها24 نفر است .آنهارا به چهار گروپ شش نفری تقسیم می کنیم و سپس برای هرکدام شان مطابق ظرفیت شان وظیفه را تقسیم خواهیم کرد. یعنی دانشجویان را به سه کتگوری زکی ,متوسط و غبی تقسیم کرده در گروپ آنها را جا خواهیم داد.

1: رهبر: برای رعایت نظم و ترتیب باید یکی از دانشجویان درهر گروپ به حیث رهبر باشد .

2: ناظر بر وقت : محصلی باشد که در سایر ساعات دیگر نیز پابند بوده باشد.

3: منشی: شخص خوش خط باشد که نظریات و پیشنهادات مشمولین گروپ را نوشته کند.

4: شخص آگاه : محصلی باشد که در موضوع بیشتر تبحر و آگاهی داشته باشد اگر نیازی به بحث باشد باید جواب بدهد.

5: ناظر : جریان بحث را از بیرون مشاهده کند.

6:ارایه کننده شخص به جرآت تر باشد. که جمع بندی نظریات دیگران را ارایه کند.

ایجاد مقررات

1: در تهیه موضوع باید عموم محصلین شرکت کنند.

2: به نظریات همدیگر احترام قایل شوند

3:همیشه با استاد درتماس باشند

4:در ساحاتی که احتمال خطر می رود نروند

5:منابع باید به دقت مشخص شوند

در هنگام ایجاد این مقررات باید خود دانشجویان ذیدخل باشند زیرا مقرره که خودشان ایجاد میکنند به آسانی نمیتوانند آنرا بشکنند.

روش ارایه کردن کارگروپی

مضمون تاریخ ادبیات در صنف دوم هفته سه ساعت تدریس میشود که هر ساعت آن 55دقیقه را در بر می گیرد که از جمله 30 دقیقه آن استاد به خاطر ترتیب و تنظیم و مایکروتیچنگ در مورد کار دانشجویان و نتیجه گیری از کار و فعالیت دانشجویان به خود اختصاص میدهد و 80 دقیقه باقی مانده را تقسیم چهار گروپ میکند که برای هر گروپ بیست بیست دقیقه میرسد که محصلین نظر بدهند , منشی آنرا اوت لاین ودر پیشروی صنف در معرض دید قرار بدهد که باید 10 دقیقه وقت را هر گروپ بگیرد و ارایه کننده ها در پنج پنج دقیقه آنرا ارایه کنندو در پنج دقیقه باقی مانده را به سوالات و جواب همدیگر اختصاص دهند؛ بدین قرار:

1: جمعبندی نظریات و پیشنهادات           10 دقیقه

2: ارایه مقدمه و محتوا                       5 دقیقه

3: جواب به سوالات سایر دانشجویان       5 دقیقه

ارزیابی کار گروپی

در هنگام ارزیابی هر فر د گروپ بصورت مستقل و جدا از هم برای ارایه مطالب و مهارت های خود مورد ارزیابی قرار می گیرد که امتیاز فردی هر یک از اعضای گروپ اساس و پایه موفقیت گروپ را مشخص میسازد زیرا بر اساس میانگین چنین موفقیت ها است که شناخت عمومی گروپ قابل پیش بینی است . استاد 12 نمره را به هر گروپ تعیین نموده بود در هنگام اجرا کار گروپی تمام محصلین اعضای هر گروپ را تحت پیگیری و مراقبت قرار داده هر گاه محصلی که سهم نگرفته, قابل امتیاز شمرده نمی شد و در اخیر ؛ کار هر گروپ منفی یا مثبت تلقی میشد . و این ارزیابی طبق جدول ذیل تعیین شده بود.

جدول طرزالعمل و معیار ارزیابی کار گروپی 

هدایت برای نمره دهی:      1: ضعیف    2: مناسب          3: خوب             4 عالی

نتیجه گیری

موضوعی که از طرف استاد برای دانشجویان صنف دوم دری تحت عنوان ویژه گی اشعار شعرای دور سامانیان داده شده بود دانشجویان بصورت گروهی در باره موضوع به بحث وتبادل نظر پرداخته و اعضای هر گروپ بطور مشترک با همدیگر کار نموده و آنرا ارایه کردند که به این نتیجه رسیدیم که در فرایند چنین فعالیتی محصلین توانایی لازم را برای تجزیه و تحلیل , ارزیابی عقاید , اندیشه ها, و انتقادات خود و دیگران کسب می کنند و سر از اجرای این روش بدون مشکلات میتوانند که ویژه گی اشعار دور سامانیان را از ادوار دیگر موفقانه تمییز کنند.

  پیشنهاد من به سایر همکاران و استادان این است که این روش را در هنگام تدریس شان استفاده کنند و تدریس شان را بیشتر فعال و پویا بسازند و به محصلین سهم بیشتری بدهند تا مورد پسند دانشجویان قرار بگیرد.